Menu

Oefenen met Deugden

Hoe help je elkaar om te worden tot christenen uit één stuk, om te groeien als mensen die de liefde leven? In het seizoen 2012-2013 is binnen de GKv Amersfoort- Centrum een gemeenteproject uitgevoerd met de titel ‘In liefde en vreugde. Samen groeien in christelijke deugdenʼ.

Het idee was om te groeien in het volgen van Jezus door het inoefenen van deugden, zodat deze automatismen worden. Elke groep koos zelf de deugden waarmee ze aan de slag wilden, waarbij vooral werd gekeken naar de deugden die je terugziet in bijvoorbeeld de Bergrede. Er werd gebruikgemaakt van het boek ‘Doe me een deugd’, dat oorspronkelijk was geschreven voor het onderwijs.

Gemeentebreed vormgeven

De principes in het boek zijn vertaald naar een jaarthema en deze is vervolgens gepresenteerd aan alle commissies, groepen en aan de kerkenraad. De vele positieve reacties werden omgezet in een gemeente-breed bezinningstraject. Daarbij ontstond het idee dat je deugden het beste inoefent door als gemeenschap ook concreet aan de slag te gaan. Dus samen concreet vormgeven aan iets wat je vanuit je geloof als waardevol ziet. De deugd gastvrijheid werd bijvoorbeeld concreet gemaakt door in de kerk maaltijden te verzorgen voor buitenkerkelijke ouderen.

Tweemaandelijks werd een gemeenteavond belegd waarin een hoofdstuk uit het boek werd behandeld. Dit hoofdstuk stond centraal in de daaropvolgende twee maanden, zowel in de groeigroepen en Bijbelstudiekringen als in de zondagse samenkomsten. Bij elk hoofdstuk volgde een toelichting van de theorie en een gezamenlijke creatieve verwerking. Zo werd er bijvoorbeeld een kwartetspel gemaakt met deugden, werd er geboetseerd en zijn er tegeltjes gemaakt die nu nog de kerkmuur sieren. Jong en oud werden hierbij betrokken.

Tijdens het project werden vragen gesteld als: Welke deugden zie je nu al in jullie groeigroep en wat zou je met deze deugden nu al in praktijk kunnen brengen? Wat mis je nog in jullie groep en hoe zou je elkaar kunnen helpen om te groeien in een bepaalde deugd?

Moeilijk meten

Het is moeilijk concreet te maken wat zo’n traject ‘oplevert’. Het gaat bij dit thema in de eerste plaats om geestelijke groei. Deugden gaan over karaktereigenschappen en die kun je moeilijk meten. Die heb je ook niet zomaar! Eigenschappen groeien en bovendien zijn de deugden steeds gezet in het kader van discipelschap. Het volgen van Jezus groeit door de leiding van de Geest. Dat is een proces wat niet meetbaar is. Toch blijkt uit verschillende reacties dat er wel degelijk iets is gebeurd. ‘Ik heb door dit project beter begrepen wat het betekent dat je een gemeente bent’.  ‘Ik heb geleerd dat deugden net zo belangrijk zijn als ‘theologie’. Nu begrijp ik beter wat gemeente-ethiek is’.  ‘Natuurlijk is een vervolg belangrijk! Ik ben er nog lang niet hoor!‘ en ‘We moeten als gemeente nog concrete acties gaan doen’. ‘Ik weet welke deugden ik echt nog moet oefenen’.

Zelf oefenen met discipelschap

Het project in Amersfoort resulteerde in het boek Oefenen in discipelschap. Discipelschap is niet iets om alleen over te (s)preken. Je moet het ook doen. Daarbij wil dit boek helpen, vooral bij de vraag hoe je samen discipelschap kunt leren. In vijf verdiepende hoofdstukken bespreken de auteurs thema's rond discipelschap en gemeentezijn. De auteurs gaan in op wat leven als christen is en hoe je dat samen als gemeente doet, hoe je kunt oefenen in christelijke deugden en hoe je als gemeente missionair naar buiten treedt. Het boek sluit af met een praktische handreiking om met dit thema ook daadwerkelijk aan de slag te gaan.

In vijf stappen aan de slag met deugden

  1. Creëer draagvlak. Overleg in een vroeg stadium met de dominee en kerkenraad. Zij moeten het belangrijk vinden voor de gemeente en het actief steunen.
  2. Verwerk het in de jaarplanning. Verdeel het jaar in vijf blokken van twee maanden. Elk blok start met een plenaire avond en heeft een themazondag. Combineer de plenaire avonden waar mogelijk met vaste gemeenteactiviteiten. Dat vraagt niet veel extra tijd en daardoor wordt de drempel niet onnodig hoog.
  3. Breng het steeds onder de aandacht. Dat kan via kerkblad, postvakken, posters, beamer, mededelingen van de kerkenraad en mail. Zo houdt je de gemeente actief betrokken.
  4. De uitvoering. Dit is waar het moet gebeuren. De praktijkopdrachten die in elk hoofdstuk staan, zijn belangrijk! Stimuleer deelnemers om elkaar hier ook naar te vragen ‘Wil het jou lukken, met die praktijkopdracht?’. Dat werkt motiverend.
  5. Evalueer. Stuur de deelnemers een korte enquête met vragen als: Hebben we iets geleerd? Zijn we hierdoor veranderd? Wat hebben we gemist en hoe gaan we verder?

Diaconaal Steunpunt is

Derk Jan Poel

Teamleden van Diaconaal Steunpunt