Menu

De reacties op de omgang van kerken met de coronaregels houden ons als Nederlandse kerken en christenen een belangrijke spiegel voor: Wat is het wezen van kerkzijn? Wat vraagt God van ons?

Essentie van de samenkomst  

In de tijd van het Nieuwe Testament, en nog steeds op tal van plaatsen waar onder werkelijke verdrukking de kerk het hardste groeit, kwamen en komen christenen veelal in kleine groepjes, ‘van huis tot huis’, bijeen rond het Evangelie, in gebed en voor de sacramenten. Die essentiële zaken moeten we dus zeker vasthouden.

Er is geen dringende Bijbelse noodzaak om een specifieke omvang of zelfs de vorm van de samenkomst tot absolute norm te verheffen.

Er is geen dringende Bijbelse noodzaak om een specifieke omvang of zelfs de vorm van de samenkomst (fysiek, of zoals nu technisch mogelijk is: deels online) tot absolute norm te verheffen. De essentie van de samenkomst van de gemeente wordt momenteel geen strobreed in de weg gelegd. Ook al moeten we nu andere creatieve manieren gebruiken, we mogen ons nog steeds richten op de aanbidding van God, gebed, de verkondiging van het evangelie en de geestelijke opbouw en toerusting van de gemeente (zie o.a. Ef. 4:11-16).

Naastenliefde en getuigenis

Waar het gaat om de Bijbelse kenmerken van kerkzijn, zijn er echter nog meer zaken dan de wekelijkse samenkomst en de gehoorzaamheid aan God en aan de overheid die aandacht vragen. Het is bijvoorbeeld opvallend dat van de eerste christelijke gemeente hun eensgezindheid wordt vermeld en hun onbaatzuchtige zorg voor de armen. Zij ‘loofden God’ en ‘vonden genade bij heel het volk’. Hun vorm van kerkzijn was een zegen voor de samenleving en vond daar weerklank; velen kwamen tot geloof! Naast de samenkomst vormt de liefde tot God en de liefde tot de naaste een belangrijk Bijbels kenmerk van de christelijke gemeente, evenals het goede getuigenis dat de gemeente wil geven naar de wereld om haar heen (Kol. 4:5-6).

De kerk is geen gebouw, maar bestaat uit volgelingen van Christus. De kerk is geroepen om Christus te volgen en zichtbaar te maken.

Om waarachtig kerk te zijn, hebben we uiteindelijk geen gebouw nodig en ook geen massale samenkomsten. De kerk is geen gebouw, maar bestaat uit volgelingen van Christus. Zij komen samen om God te verheerlijken, elkaar te helpen Christus na te volgen en het Evangelie in woord en daad te delen in de wereld om hen heen. De kerk is geroepen om Christus te volgen en zichtbaar te maken.

Christus volgen en zichtbaar maken

Als de kerk geroepen is tot navolging van Christus en om Hem en zijn glorie zichtbaar te maken, wat vraagt dat dan van kerkzijn in coronatijd? Laat ik een paar aspecten aanstippen en suggesties doen.

Christus was nooit uit op Zijn eigen voordeel, maar op dat van de ander. Hij toonde Gods grenzeloze liefde voor een wereld die tegen Hem in opstand was. In onze houding zou dat in coronatijd kunnen betekenen dat we even grenzeloos proberen te zijn in onze solidariteit en niet opkomen voor onze eigen (uitzonderlijke) privileges, maar ernaar streven om Christus’ lijden en sterven in woord en daad zichtbaar te maken in een wereld die gebukt gaat onder beperkingen, angst, ziekte, lijden en dood, eenzaamheid, onzekerheid en gebrokenheid.

Laten we ernaar streven om Christus’ lijden en sterven zichtbaar te maken in een wereld die gebukt gaat onder beperkingen, angst, ziekte, lijden en dood, eenzaamheid, onzekerheid en gebrokenheid.

Laten we niet bekendstaan om het feit dat we op onze strepen stonden in crisistijd, maar om het feit dat we als christenen belangeloos en in navolging van Christus onze rechten opofferden ten gunste van de wereld. Laat het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) namens de kerken bijvoorbeeld niet allereerst pleiten voor privileges en ruimte voor kerken op zondag, maar laten zij vooral de overheid vragen waar kerken en christenen, mét al hun gebouwen en capaciteit aan vrijwilligers, dienstbaar kunnen zijn aan de samenleving, om daar te zijn waar de nood het hoogst is. In hulp aan zieken en stervenden, in hulp aan economisch gedupeerden, werkelozen, mensen die psychisch lijden, in aandacht voor eenzamen.

En hoe kunnen grote kerkgebouwen juist nu, vanwege hun ruimte, dienstbaar zijn aan de samenleving? Kampt de plaatselijke voedselbank misschien met ruimtetekort vanwege de anderhalvemeterregels? Geef ze het kerkgebouw! Kan de daklozenopvang wel wat extra ruimte gebruiken omdat er minder plek is vanwege dezelfde regel? Gebruik het gebouw tijdelijk als opvanglocatie! Wat zou daarvan uitgaan, ook via de media? Hoeveel gelegenheid zou dit geven om te getuigen van Gods liefde.

Verdragen

Veel reacties op christenen en kerken zijn inderdaad onrechtvaardig, oneerlijk, worden gekenmerkt door religieus anafalbetisme of zijn zelfs hatelijk bedoeld. Hoe daarmee om te gaan?

Christus gaf al Zijn rechten op om de wereld te behouden. Wat doen wij?

Laten we ook hierin Christus navolgen, die toen Hij gescholden werd, niet terugschold, die niet dreigde, maar veelal zweeg, die alles verdroeg om diezelfde mensen Zijn liefde te tonen. We mogen dankbaar zijn voor de vrijheid die we als christenen genieten, maar laten we die vrijheden nooit als rechten beschouwen en behandelen. Christus gaf al Zijn rechten op om de wereld te behouden. Wat doen wij?

Terug naar de essentie

Laat de coronacrisis met alle gevolgen die zij heeft het kerkelijk en christelijk leven terugroepen tot de essentie:

  1. God eren en elkaar opbouwen door de bediening van Woord, gebed en sacramenten in onze samenkomsten. Deze zijn nu noodzakelijk klein en deels online, maar daarmee zeker niet minder naar Gods bedoeling, niet minder tot Gods eer en niet minder dienstbaar aan de onderlinge opbouw van het lichaam van Christus.
  2. Christus volgen en zichtbaar maken in onze wereld, door daden van zelfverloochening en zelfopofferende dienstbaarheid. Laten onze daden oprecht liefdevol zijn en zo de waarheid van het Evangelie onderstrepen. En laten we tegelijk het Evangelie delen en uitleggen waar mogelijk.

Is de gezindheid van Christus in mij?

Elke christen en iedere gemeente zou zich in deze tijd opnieuw moeten afvragen: Is de gezindheid van Christus in mij en ons? Maak ik en maken wij samen Christus zichtbaar tot heerlijkheid van God de Vader? (Fil. 2:5-11) Geven wij niemand aanstoot en zijn wij, net zoals Paulus (in 1 Kor. 10:32-33) ‘iedereen terwille, in welk opzicht dan ook’, ‘door niet mijn eigen voordeel te zoeken, maar dat van alle anderen, opdat ze worden gered’?

Dit is een ingekorte versie van een blog van William den Boer. Zijn complete blog lees je op de website van de Gospel Coalition Nederland.
Beeld: The Gospel Coalition.

De kerk is geroepen om Christus te volgen en zichtbaar te maken. Hoe zie jij dat? Laat gerust een reactie achter.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Diaconaal Steunpunt is

Derk Jan Poel

Teamleden van Diaconaal Steunpunt