Menu

Mantelzorg

Miljoenen mensen in Nederland verlenen mantelzorg. In 2016 waren dat er ruim 4,5 miljoen, waaronder 760.000 mensen die intensieve zorg boden (meer dan 8 uur per week). De laatste jaren groeit de bewustwording van het belang van mantelzorg, vooral omdat ouderen langer zelfstandig blijven wonen. Mantelzorg vormt een belangrijk deel van zorg en wordt niet voor niets vaak genoemd als het fundament van de gezondheidszorg. Ook voor diakenen is mantelzorg een punt van aandacht.

Wat is mantelzorg?

Wat verstaan we precies onder het fenomeen mantelzorg? In de jaren zeventig is het begrip ‘mantelzorg’ wetenschappelijk geïntroduceerd om de zorgactiviteiten te benoemen die mensen in informele sfeer voor elkaar verrichten (Hattinga Verschure 1977). De mantel is de metafoor voor alles wat ons met warmte omringt (Tjadens en Duijnstee 1999).

In de definitie die nu veel wordt gebruikt, wordt mantelzorg omschreven als:

  • de extra zorg (meer dan in een persoonlijke relatie gebruikelijk is);
  • die familieleden, vrienden, kennissen of buren vrijwillig en onbetaald verlenen;
  • aan personen in hun familie, huishouden of sociale netwerk met vrij ernstige fysieke, verstandelijke of psychische beperkingen.

Wat maakt het zwaar?

Veel mantelzorgers ervaren de zorg die ze leveren in meer of mindere mate als zwaar. Een grote groep voelt zich overbelast. Een aantal elementen die dat mede veroorzaken zijn:

  • het feit dat een mantelzorger zichzelf niet herkent
  • de relatie met de ontvanger van de zorg
  • het ziektebeeld
  • de onmogelijkheid tot communicatie met de zorgontvanger
  • het zorgen houdt niet op
  • combineren met werk
  • het veranderende toekomstperspectief
  • onbegrip van de omgeving
Mantelzorg
  • Vloeit voort uit sociaal-emotionele relatie, niet georganiseerd
  • Overkomt je
  • Houdt nooit op – kan 24 uur per dag zijn
  • Mantelzorger moet alles doen, ook wat hem niet ligt
  • Mantelzorg betreft familie of vriend
  • Gevaar tot overbelasting
  • Beperkt contacten
  • Vaak ondergewaardeerd
  • Vanzelfsprekend gevonden
Vrijwilligerswerk

Mantelzorg is geen vrijwilligerswerk

Mantelzorg en vrijwilligerswerk zijn twee verschillende dingen. Ook al wordt mantelzorg vaak wel vrijwillig gegeven.
Hieronder een overzicht van enkele kenmerken van vrijwilligerswerk en van mantelzorg.

Wat mantelzorg zwaar maakt

Veel mantelzorgers ervaren de zorg die ze leveren in meer of mindere mate als zwaar. Een grote groep voelt zich overbelast. Een aantal elementen die dat mede veroorzaken zijn:

  • het feit dat een mantelzorger zichzelf niet herkent
  • de relatie met de ontvanger van de zorg
  • het ziektebeeld
  • de onmogelijkheid tot communicatie met de zorgontvanger
  • het zorgen houdt niet op
  • combineren met werk
  • het veranderende toekomstperspectief
  • onbegrip van de omgeving
Risicogroepen
Drempels om hulp te aanvaarden
Problemen & Knelpunten
Diaconie & Mantelzorg
Praktisch

Diaconaal Steunpunt is

Derk Jan Poel

Teamleden van Diaconaal Steunpunt