Menu

Jongeren en diaconaat

Jongeren verwachten dat de kerk doet wat ze zegt. Ze willen een kerk die inspireert en laat zien waar ze voor staat. Een kerk waar geloven gaat om het verbinden van hoofd, hart en handen. Dat betekent dat we diaconaat meer handen en voeten moeten geven in het jeugdwerk. Dat vraagt om intensievere samenwerking tussen diakenen en jeugdleiders. De diaken als initiator, toeruster en coördinator van de diaconale activiteiten en de jeugdleider als degene die aansluiting heeft bij jongeren. Samen kun je het diaconaat meer onderdeel laten worden van jullie jeugdwerk.

Diaconaat voor jongeren

In de eerste plaats gaat het om het helpen van jongeren met diaconale problemen. Eén op de drie á vier jongeren van 18 jaar en ouder heeft een schuld of een betalingsachterstand. Vergeet ook niet de jongeren met een (chronisch) zieke ouder. Soms verlenen die jongeren dezelfde mantelzorg als die volwassenen geven, maar dan zonder de hulp en begeleiding die volwassenen daarbij krijgen. Voor de kinderen in een gezin met een zieke ouder is het vanzelfsprekend dat kinderen taken op zich nemen. Ze klagen er niet over en weten ook niet altijd dat ze begeleiding kunnen krijgen. De realiteit is daarbij dat de verantwoordelijkheid van de mantelzorg zo zwaar op de kinderen kan drukken dat ze een achterstand in hun ontwikkeling oplopen. Onder jongeren komt ook veel eenzaamheid voor. Jongeren kennen veel mensen en hebben vaak een groot sociaal netwerk, maar ze missen echte intimiteit in de contacten buiten hun eigen gezin, familie en vriendengroep.

Laat je zien

Het is belangrijk dat jongeren die hulp nodig hebben, die hulp ook ontvangen. Realiseer je dat jongeren het diaconale adres van de kerk vaak niet kennen en geen idee hebben wat de gemeente voor hen zou kunnen betekenen. Communiceer daarom duidelijk wat je als gemeente en als diaconie voor jongeren kunt betekenen. En train jeugdwerkers om signalen op te vangen en om daarnaast met jongeren in gesprek te gaan over de vraag hoe zij andere jongeren kunnen helpen. Zorg er ook voor dat je als jeugdwerkers en diaconie met elkaar overlegt en de zorg en aandacht voor deze jongeren met elkaar afstemt.

Diaconaat door jongeren

Daarnaast is het belangrijk dat jongeren leren dat diaconaat hoort bij je christen-zijn. De jongeren gaan zelf ontdekken welke gaven zij hebben gekregen en hoe ze die kunnen inzetten. Daarbij hebben ze wel wat stimulans en begeleiding nodig. Jongeren hebben hun eigen antennes en manieren van communiceren. Om met jongeren te werken, is het belangrijk je in te leven in hun denk- en leefwereld en om daarop aan te sluiten. Juist als we zeggen dat het bij diaconaat gaat om de hele gemeente, dat elk lid belangrijk is met zijn of haar gaven en talenten, is het van belang om jongeren serieus te nemen en als volwaardige gesprekspartner te betrekken in het diaconaal bezig zijn. Cruciaal is daarbij de vraag wat jongeren nodig hebben om hun geloof handen en voeten te geven. Jongeren denken en beslissen mee bij het kiezen van diaconale activiteiten. Het leren door zelf te doen gaat verder dan het door hen laten uitvoeren wat door volwassenen bedacht en besloten is. 

Ervaringen delen

Om niet bij de kick van een actie te blijven, is het belangrijk dat jongeren worden geholpen om hun ervaringen met anderen te delen en erover na te denken. Hoe bewuster dat gebeurt, hoe meer jongeren van de acties leren. Stel jongeren vragen en houdt ze een spiegel voor, zodat ze over zichzelf, de anderen, de samenleving en hun geloof gaan nadenken. Door vragen te stellen help je jongeren verder in hun leerproces. Vraag bijvoorbeeld naar wat hen raakte in een activiteit? Waarom juist dat? Of vraag wat ze hebben ontdekt over hoe ze reageren op lastige situaties? Of vraag wat we als kerk kunnen betekenen in concrete situaties van mensen die aandacht, hulp of zorg te kort komen? 

Aan de slag

Er zijn allerlei mogelijkheden om aan de slag te gaan. Veel jongeren hebben aandacht voor milieu en ecologie. Met de Micha Young cursus kun je daarbij aanhaken. Of organiseer een Nacht zonder dak, Zip your Lip of diaconale reis. Wil je iets met en voor jongeren organiseren, zorg er dan voor dat het zo concreet en persoonlijk mogelijk is. Doe iets samen met echte mensen, voor een concreet doel en op een aanwijsbare plaats. En betrek jongeren bij de voorbereiding.

Zulke projecten en acties ver weg of dichtbij kunnen helpen om te groeien als (levens)delende gemeenschap van Christus. Zo’n gemeenschap worden we niet vanzelf, dat vraagt om oefening. En juist bij dat oefenen kunnen dergelijke acties helpen, zeker voor de jongere generaties. Zo leren ze door te doen.

Diaconaat gaat echter verder dan het meedoen aan dergelijke acties. Het is dus zaak dat er samen geoefend wordt in allerlei diaconale acties en dat dit een structureel onderdeel wordt van de vorming van jongeren. Meer structurele aandacht voor diaconaat in het vormingswerk van jongeren vraagt om overleg, planning en afstemming. Bespreek hoe je hier samen aandacht aan kunt geven en hoeveel tijd ervoor nodig en beschikbaar is. Kerst-, 40dagen- of paasacties sluiten aan bij het kerkelijk jaar en lenen zich goed voor diaconale acties, maar passen ze ook in de agenda van het jeugdwerk? Overleg dit met jullie jeugdleiders.

Praktische mogelijkheden

Micha Young

Micha Nederland probeert via Micha Young het diaconaal bewustzijn van jongeren te vergroten:

Micha Young Vluchtelingen
Kunnen we alle vluchtelingen wel helpen? Wordt Europa overspoeld met vluchtelingen? Hoe zit het met economische ‘gelukzoekers’? En wat is opvang in de regio? Veel jongeren vinden het lastig om hun houding ten opzichte van vluchtelingen te bepalen. Daarom is er nu het werkboek ‘Recht doen aan vluchtelingen’. Ga aan de slag met je jeugdgroep, club of catechesegroep en ontdek wat wij kunnen betekenen voor vluchtelingen. Deze speciale uitgave is een aanvulling op de bestaande Micha Young materialen.
Bestel het werkboek via www.zoa.nl/campagne/aan-slag-jeugdgroep/

Nacht zonder dak
Stichting Present
Youth for Christ | The Mall
Athletes in Action
Zip your Lip
Open doors
Maak meer Marathon
Walk for Water
Helpende handen
CGJO
Inzamelingsactie

Diaconaal Steunpunt is

Derk Jan Poel

Teamleden van Diaconaal Steunpunt