Menu

Diaconaat 2020

We willen meer diaconaat naar buiten, zonder dat dit ten koste gaat van de onderlinge zorg. Bovendien moet het wel goed worden georganiseerd. Ook vinden we het belangrijk dat er goed wordt gecommuniceerd over het diaconaat en dat er een sterke link is met het Evangelie. Dat zijn de belangrijkste conclusies van een recent gehouden onderzoek in onze kerken.

Dit onderzoek is uitgevoerd binnen de CGK, NGK en GKv (door het Centrum van Samenlevingsvraagstukken) en onderzocht het huidig en gewenst diaconaat en wat daarvoor nodig is. Inmiddels zijn de resultaten van het onderzoek bekend. Hieronder vind je de belangrijkste conclusies een aanbevelingen.

Aanbevelingen

De resultaten van het onderzoek leveren een viertal concrete aanbevelingen op:

Hoofdvraag

Wat is er nodig om in 2020 een bloeiende diaconale praktijk in onze kerken te vinden? Dat was de belangrijke vraag van het onderzoek. Concreet werd daarbij gekeken naar drie verschillende aspecten:

  • Hoe krijgt het diaconaat nu gestalte?
  • Welke rol speelt gerechtigheid daarin?
  • Wat is nodig voor 2020?

Conclusies

De details van het onderzoek en de verantwoording daarover kun je netjes teruglezen in het onderzoeksrapport. Je kunt dat downloaden van www.diaconaat2020.nl. Hieronder vind je direct de resultaten in de vorm van een aantal duidelijke conclusies.

Meer diaconaat naar buiten

Er is een duidelijk zichtbare wens om het diaconaat naar buiten sterker vorm te geven. Deze wens wordt, zoals uit het onderzoek blijkt, mede ingegeven door het verlangen om niet alleen in woorden maar ook in daden te laten zien dat je christen bent. Het is duidelijk: diaconale daden zijn essentieel voor je uitstraling naar buiten.
Overigens moet dit niet ten koste gaan van de onderlinge zorg in de gemeente. Verder moet dit extern diaconaat toe wel goed georganiseerd worden.
In de ideale situatie is er een sterke zorg voor de eigen gemeente en tegelijkertijd een heldere dienstbaarheid aan de samenleving. Dat is een mooie uitdaging voor ons als kerken en een duidelijke oproep aan onze diaconieën.

Gerechtigheid en duurzaamheid

Als het gaat om gerechtigheid is het opvallend dat er een behoorlijk verschil blijkt te zijn tussen wat mensen vinden en wat ze daadwerkelijk doen.. Het is kennelijk makkelijker in algemene bewoordingen te praten over gerechtigheid, dan om je gedrag in het dagelijkse leven er concreet op aan te passen. En hoe dichterbij het bij je komt, hoe lastiger het blijkbaar is om deze kloof te overbruggen.

Uit het onderzoek blijkt ook dat er vanuit het diaconaat weinig tot geen aandacht is voor zorg voor de schepping. Dat is opmerkelijk omdat aan de ene kant de laatste jaren er veel te doen is over gerechtigheid en duurzaamheid. En aan de andere kant draagt de Bijbel op een krachtige en indringende manier ons op om ‘recht te doen’ en te zorgen voor bescherming van de zwakken en het zwakke. Het begrip rentmeesterschap gaat ook over verantwoord omgaan met Gods schepping. Via het programma ‘de Faire Naaste’ zijn we begonnen hier aandacht voor te vragen.  Zoals nu blijkt valt er in de bewustwording hierover nog het nodige te doen.

Priori-tijd

“Hoe is ‘t”? “Goed hoor; druk, druk, druk!”. Herkenbaar toch? Het is dan ook niet verwonderlijk dat tijd de grootste remmende factor blijkt te zijn om anderen te helpen. Als tegelijk de wens bestaat om wel meer diaconaat naar buiten vorm te geven, dan werpt dat de vraag op hoe we op daarvoor nieuwe mogelijkheden kunnen creëren? En vraagt het van ons ook geen andere keuzes en andere prioriteiten? In hoeverre zijn we bereid om de consequenties daarvan samen te accepteren? Spannende vragen waarover we de komende tijd aan de slag moeten.
Tegelijkertijd blijkt dat het aanbod van diaconale organisaties wel degelijk stimulerend werkt. Je inzetten via Present, de Voedselbank of een inloophuis is makkelijk en duidelijk en werkt drempelverlagend. Daar liggen dus kansen.

In-gebed

Als het om een bloeiend diaconaat in de toekomst gaat, geven veel respondenten aan dat diaconaat meer gepaard moet gaan met gebed. Diaconaat moet ingebed zijn in gebed. Daarnaast begint gemeentebrede bewustwording steeds weer bij het Evangelie. Dat is de bron voor discipelschap en ook voor ons diaconale handelen.

Winst

In 2009 verscheen het rapport ‘Leiding geven aan liefdewerk’, een onderzoek uitgevoerd onder alle diaconieën in de GKv. Eén van de conclusies van dat onderzoek was dat de diaken vooral nog zelf uitvoerend was in het diaconale werk. Vergeleken met dat onderzoek blijkt dat de bewustwording is gegroeid dat de diaken niet zozeer de uitvoerder is, maar juist ook een persoon die gemeenteleden stimuleert en de dienstverlening coördineert. Dat is pure winst!

Tegelijk wordt ook duidelijk dat vanuit deze nieuwe rol, er nog wel de nodige verbetering te realiseren is op het terrein van communicatie. Want een goede communicatie draagt bij aan het stimuleren en coördineren van een diaconale gemeente.

Betrouwbaar en eensgezind

99% betrouwbaar
De respons was met meer dan 3200 respondenten zeer hoog. Dit betekent dat een betrouwbaarheidsinterval gerealiseerd kan worden van 99%. Dit wil zeggen dat er slechts 1% kans is dat gevonden verschillen op toeval berusten (ter vergelijking: in sociaal onderzoek is een betrouwbaarheidsinterval van 95% gebruikelijk en geaccepteerd).

Eensgezind
Opvallend is dat er in de resultaten geen noemenswaardige verschillen zijn gevonden tussen de drie deelnemende kerken. Dat biedt een mooie kans voor verdere nauwe samenwerking op het diaconale terrein.

Diaconaal Steunpunt is

Derk Jan Poel

Teamleden van Diaconaal Steunpunt