Menu

Mogelijke dilemma's

  • De overheid wil geen verblijfsvergunning geven terwijl de kerk meent dat dit onrechtvaardig is.
  • De overheid gelooft niet dat een asielzoeker werkelijk christen is geworden terwijl de kerk iemand als zodanig heeft aanvaard.
  • Een asielzoeker is afgewezen maar verlaat het land niet. De kerk voelt zich uit christelijke motieven verplicht om te helpen of zelfs opvang te verzorgen maar werkt daardoor het overheidsbeleid tegen.
  • Een asielzoeker wil zich laten dopen of een huwelijk sluiten, terwijl hij nog geen status heeft. Mag de kerk daaraan meewerken, bijvoorbeeld door een vorm van samenwonen voorlopig te erkennen als huwelijk?

Overwegingen

Hoe ga je als kerk met zulke situaties om? Op hoofdlijnen spelen een aantal overwegingen een rol. Deze overwegingen worden in de handreiking verder uitgewerkt.

  1. De kerk zal de overheid respecteren als rechtstreeks verantwoording schuldig aan God. De taak van de overheid mag niet worden genegeerd of overgenomen. De overheid stelt wetten en beoordeelt aan de hand daarvan gevallen. De uitkomst daarvan moet in beginsel gerespecteerd worden, ook als het eigen oordeel anders uitvalt.
  2. De kerk staat als samenleving van het rijk van God in principe vrij en onafhankelijk tegenover de overheid. Dat zij zich feitelijk moet schikken, mag deze vrijheid niet verduisteren. Zou de kerk onrecht constateren, dan heeft zij het recht om daartegen haar stem te verheffen en dit aan de kaak te stellen. Bovendien is zij geroepen zich in te zetten voor mensen die onrecht lijden, met middelen die passen bij het evangelie en die zoveel mogelijk tegelijk blijven binnen de marges van de geldende wet.
  3. De overheid moet de vrijheid van de kerk respecteren. Daarbij gaat het om de vrijheid om vanuit het evangelie te spreken én te handelen. Zou de overheid dit recht willen inperken, dan moet de kerk God meer gehoorzaam zijn dan mensen en haar roeping gewoon volhouden, zelfs ten kosten van bestraffing, vervolging en andere consequenties.
  4. Soms ontstaat een gewetensconflict, vooral wanneer de kerk op grond van eigen kennis en deskundigheid sterk overtuigd is dat de overheid dwaalt in de beoordeling van een zaak en wanneer de consequenties van uitvoering van dit overheidsoordeel zouden neerkomen op ondraaglijke (bijvoorbeeld scheiding tussen kinderen en ouders of tussen gehuwden) of levensbedreigende risico’s . De kerk moet zich dan zorgvuldig informeren over de afwegingen van de overheid maar wanneer deze geen vertrouwen wekken of zelfs duidelijk voorkomen uit onbegrip en vooroordeel, zal het leven van naasten haar zwaarder wegen dan het respect voor de overheid.
  5. Het is betrekkelijk om hierbij al te zeer te onderscheiden tussen de officiële kerk (kerkenraad, diakonie) én individuele gemeenteleden.
  6. De kerk moet zich niet alleen door principes maar ook door inschatting van gevolgen laten leiden. Wanneer zij voorziet dat steun of opvang niet blijvend waargemaakt kunnen worden, moet zij er niet aan beginnen en daarmee ten onrechte verwachtingen wekken en zo meewerken aan een alleen maar grotere teleurstelling.

Diaconaal Steunpunt is

Derk Jan Poel

Teamleden van Diaconaal Steunpunt