Menu

Aandachtspunten voor online Avondmaal vieren

Hoe gaan we avondmaal vieren in een situatie met online diensten. Hoe doen we dat in de Stille Week, op de Paasmorgen? Dit is een nieuwe, onbekende situatie. De komende tijd willen we hier suggesties en ideeën publiceren. Heeft jullie gemeente zelf een praktische invulling voor het vieren van avondmaal, dan horen we dat heel graag! Hieronder vind je een aantal aandachtspunten, zoals opgesteld door Steunpunt Liturgie.

Ds. Jan Mudde van de NGK in Haarlem deelt zijn overwegingen bij de vraag of je in deze tijd wel of geen avondmaal kunt vieren.

Aandachtspunten en invalshoeken

  • Bij een online viering moet er een grote afstand overbrugd worden. Je bent niet samen in één ruimte, een ruimte die een plaats van ontmoeting en verbinding wordt. Allemaal naar dezelfde beelden op een scherm kijken, lost dat niet zomaar op.
  • Het Avondmaal is een viering in de gemeenschap van de kerk (de lokale kerkgemeente en de kerk van altijd en overal). Wat wil dat zeggen als die plaatselijke gestalte van de kerk is opgesplitst in allemaal kleine stukjes?
  • Bij de viering van het Avondmaal wordt duidelijk dat het van buiten tot ons komt. Het wordt ons gegeven. Dat wordt helemaal duidelijk als je het brood in de ontvangende handen gelegd krijgt.
  • Wat doet het met mensen als ze Avondmaal vieren in de eigen woonkamer met hun eigen brood en hun eigen wijn?
  • We willen graag samen het Avondmaal vieren. Een Stille Week en Pasen zonder viering van de Maaltijd van de Opgestane Heer is amper voor te stellen. Maar de realiteit van dit moment is dat er tal van dingen niet mogelijk zijn. Het is goed om het ontbreken voluit onder ogen te zien. In plaats van compensatie zoeken om alles zo normaal mogelijk te laten zijn, besef je dan dat het de realiteit is dat het leven op dit moment niet normaal is. Het is de kunst om die realiteit samen uit te houden en te doorleven.

Dit alles wil niet zeggen dat je dus niet thuis kunt vieren. Het is wel goed om jezelf eerst te bevragen op de bovenstaande punten, al was het maar omdat het niet om een gemakkelijk besluit gaat.

  • Is de keuze gevallen op vorm van digitale avondmaal vieren, bezin je dan op dat wat je in beeld brengt (zie daarvoor wat hiernaast staat over het visuele kader).
  • Meevierders thuis hebben van te voren brood en wijn klaargezet. Niet op de alledaagse broodplank of in het gewone wijnglas, maar zo dat de bijzonderheid van dit brood en deze wijn zichtbaar wordt.
  • Ben je met meerdere personen, reik dan elkaar brood en wijn aan. Spreek daarbij de woorden ‘Het lichaam van Christus’, ‘Het bloed van Christus’. Of: ‘Brood uit de hemel’, ‘De wijn van het Koninkrijk’.
  • Ben je met anderen digitaal verbonden (bijvoorbeeld de huiskring), zeg deze woorden dan om beurten aan elkaar. Of via een ‘estafette’ waarbij iets duidelijk wordt van het doorgeven van wat je ontvangen hebt.
  • Het is een oude én springlevende gewoonte om elkaar voordat de communie zelf begint (waarbij ieder in de kring gaat staan, naar de tafel komt) elkaar de vrede van Christus te wensen. Eerst in beurtspraak tussen de voorganger en de gemeente, vervolgens wenst ieder de mensen om hem heen die vrede toe. Bij een digitale vorm van vieren kan dat ook via een videoverbinding. Besef: in die ander groet je het geheel.

Is de keuze gevallen op niet vieren, spreek dan samen af: de eerste zondag dat we weer samen in de kerk komen, vieren we Avondmaal, vol vreugde!

Visueel kader

Creëer bij online diensten een visueel kader, een visuele ruimte waarbinnen de viering zich afspeelt. Daar staat de voorganger, er staat een brandende paaskaars, en verder bijvoorbeeld de avondmaalstafel of iets anders dat verwijst naar het avondmaal, doopvont, symbolische bloemschikking, opengeslagen bijbel, kunstwerk. Zorg dat het een harmonisch en rustig visueel geheel is. Denk ook aan kleurgebruik. Zo’n visueel kader kan intimiteit en verbondenheid creëren – het trekt de mensen díe ruimte in. De ruimte van ontmoeting met elkaar en met de Drie-ene God, de ruimte van heiligheid. De ontmoeting en de ruimte die helpt om het deze tijd vol te houden, uit te houden.

Veel gestelde vragen over erediensten

Inspireer elkaar!

Er komt in deze tijd ontzettend veel creativiteit los. Dat is geweldig inspirerend om te zien. Daarom willen we al die mooie ideeën hier delen met anderen. Dus heb je zelf een mooi idee of goede suggestie? Geef het aan ons door! Samen staan we sterker.

Diaconaal Steunpunt is

Derk Jan Poel

Teamleden van Diaconaal Steunpunt