Ga naar de gevangenis

Sommige opdrachten van Jezus staan letterlijk wat verder van je af. Het bezoeken van gevangenen bijvoorbeeld. Waarom zouden we op bezoek gaan bij slechte mensen die erge dingen hebben gedaan? We zijn juist blij dat ze achter hoge muren veilig zijn weggestopt op een industrieterrein, ver buiten ons zicht. Aan het oog van de samenleving onttrokken. Raar eigenlijk dat Jezus van ons vraagt om deze groep niet te vergeten. Ze zitten er toch echt niet voor niets!

Misschien toch niet zo raar als je naar Jezus’ eigen leven kijkt. Hij trok zelf vaak op met mensen die uit het hart van de samenleving waren weggeduwd. Melaatsen die buiten de stad moesten wonen en waar iedereen met een grote boog omheen liep. Maar ook prostituees en corrupte belastingambtenaren zag hij staan. Hij was immers niet gekomen voor gezonde maar voor zieke mensen, zoals hij zelf zei. Van het voorbeeld van Jezus kunnen we nog veel van leren!

Netwerk

Als kerk kun je een sociaal netwerk bieden. Het diaconaal platform in Veenendaal heeft daarover bijvoorbeeld afspraken gemaakt met de burgerlijke gemeente. Vrijwilligers uit de kerken ondersteunen ex-gevangenen die in Veenendaal komen wonen. Zo biedt je praktische steun:

  • Begeleiding als schuldhulpmaatje.
  • Leren omgaan met minder geld dan men in het criminele circuit gewend was.
  • Het helpen aanvragen van sociale voorzieningen.
  • Samen op zoek gaan naar werk, kerk en zingeving.
  • Helpen om bij de juiste instanties aan benodigde inschrijvingen of papieren te komen.
  • Gastgezin zijn waar een ex-gedetineerde regelmatig welkom is.
  • Motiveren op momenten dat het even tegenzit.

Wat kun je verder doen?

Via acties kun je betrokkenheid vanuit de gemeente creëren. Hieronder volgen een aantal concrete suggesties:

  • Organiseer een gevangenenzondag of themadienst voor bewustwording.
  • Organiseer acties voor (ex-)gevangene, zoals een kerstpakkettenactie of een kindercadeauproject: een vrijwilliger die in de buurt woont koopt een verjaardagscadeau en brengt dit, namens vader of moeder uit de gevangenis, langs op de verjaardag van het kind.
  • Abonneer je op de maandelijkse digitale gebedsbrief van Gevangenenzorg en bid mee voor gevangenen en hun familieleden. → waar te vinden?
  • Doe mee aan de jaarlijkse kerstkaartenactie van Ark Mission.
  • Via Open Doors of Amnesty International kun je politieke of religieuze gevangenen steunen via gebed en schrijven.
  • Vraag de gratis toolkit voor kerken aan bij Exodus Nederland en ga er mee aan de slag. → wat staat daar ongeveer in?

Feiten & cijfers

Ons land telt 65 gevangenissen.
Per jaar belanden ongeveer 35.000 mensen in de gevangenis en komen er evenveel weer uit.
70% heeft bij vrijlating schulden en 20% geen dak boven het hoofd.
Binnen zeven jaar gaat ruim 70% weer in de fout. Daarbij is het ontbreken van een netwerk een belangrijke factor.

Kerk met stip

Nogal wat gedetineerden ontdekken tijdens hun gevangenschap de waarde van het geloof en van de christelijke gemeenschap. Toch vinden ze na hun vrijkomen moeilijk aansluiting bij een lokale kerk. Ze kennen weinig mensen, de kerk is vaak een middenklasse kerk, ze voelen zich schuldig, het zit niet in hun systeem.

Voor een ex-gedetineerde is het vaak moeilijk om terug te keren naar de samenleving en de draad van een gewoon leven weer op te pakken. Het geloof en de steun van een gemeente zijn juist dan van groot belang. Gelukkig zijn er kerken die ex-gedetineerden een kerkelijk en sociaal een dak boven het hoofd willen bieden. Dit zijn de zogenaamde kerken met stip. De stip herinnert aan een vroeger gebruik. Zwervers brachten vroeger als teken een stip aan op huizen en boerderijen die bekend stonden om hun gastvrijheid voor zwervers. Kerken met Stip heeft hier op voortgeborduurd.

Hoe welkom zijn ex-gevangenen in jouw kerk?

 Wat moet je doen om Kerk-met-stip te worden?

  • Zorg voor draagvlak in de gemeente, bij de kerkenraad en de voorganger(s).
  • Regel opvang en begeleiding voor gasten uit deze doelgroep.
  • Zorg voor goed beleid hoe u nieuwkomers in je gemeente introduceert.
  • Zorg dat de gemeente snapt dat nieuwkomers anoniem willen snuffelen en kunnen afhaken.
  • Ex-gedetineerden kunnen terugvallen. De gemeente moet alert zijn en weten waar ze terecht kan als zich problemen voordoen.

Voor meer informatie kun je contact opnemen met Kerken met Stip.

Voorbeelden uit de praktijk

Christenen uit diverse kerken in Arnhem bezoeken de ‘blue band bajes’ in Arnhem-Zuid. Eens in de twee weken leidt een predikant daar een kerkdienst. Door liederen te zingen met gitaar of keyboard, meestal uit de Opwekkingsbundel. Na afloop drinken ze koffie met de gedetineerden. Een bakkie leut verandert soms zomaar in een bakkie troost of nog iets meer.


De Hartelborgt is een jeugdgevangenis in Spijkenisse voor jongeren van twaalf tot achttien jaar. Eén keer per maand bezoekt een groep vrijwilligers er verschillende leefgroepen en doen ze samen spelletjes. Deze avonden werden door de jongeren zo positief ervaren, dat de geestelijke verzorgers aan de vrijwilligersgroep het verzoek deed om de activiteiten uit te breiden en elke week een recreatieprogramma aan te bieden.


Het Interkerkelijk Diaconaal Overleg in Lelystad verzorgt in samenwerking met de burgerlijke gemeente schuldhulpverlening aan gevangen in de gevangenis in Lelystad.


De webshop Stripes Clothing verkoopt kleding die gemaakt is in de gevangenis, voor mensen ‘buiten’. De gedetineerden herwinnen zo een stuk zelfvertrouwen en leren vaardigheden die van pas komen wanneer ze weer op vrije voeten zijn. Winst van de kledinglijn ‘Conscience’ gaat naar reintegratie- en slachtoffer hulp projecten. www.stripesclothing.com