Diaconaal Steunpunt - van en voor diakenen

Uit de diaconale praktijk

Een vraag van een diaconie: In onze gemeente gebeurt het steeds vaker dat er door broeders/zusters giften worden gestort met daarbij de ’opdracht’ aan de diaconie om die giften door te storten naar een door hen bepaalde broeder/zuster. Dit is voor hen namelijk belastingtechnisch aantrekkelijk. Graag willen wij een richtlijn opstellen wanneer dit wel of niet geoorloofd is. Zijn er bepaalde richtlijnen aanwezig? Die vraag komt vaker voor. Je kunt daarover het volgende zeggen:

1. De diakenen bepalen in eigen verantwoordelijkheid hun beleid inzake ondersteuning aan gemeenteleden en ondersteuning aan allerlei hulporganisaties. Zij kunnen wel advies inwinnen hierover en achteraf verantwoording afleggen van hun beleid (voorzover de privacybescherming) dit toelaat. Maar belangrijk is dat diakenen de ‘handen vrij moeten houden’.
2. Als gemeenteleden via de diaconie doelgericht geld willen doorsluizen naar andere gemeenteleden om de fiscale voordelen op te strijken dan meen ik dat de diaconie zich daarvoor in beginsel niet moet laten lenen. De diaconie is niet een soort ’fiscale witwasser van giften’.
3. Als gemeenteleden zijn begaan met andere gemeenteleden dan is dat op zichzelf heel goed. Er is ook niets op tegen dat ze de diaconie daarop attenderen. Er is ook niets op tegen dat ze die gemeenteleden rechtstreeks een gift geven. Maar het is niet fraai als ze dat via de diaconie doen met als ’eis’: jullie moeten dit geld alleen aan dat gezin of aan die zuster geven. En dat om fiscale redenen… Dan wordt de diaconie ’gestuurd’ door de gemeenteleden.
4. In de bijbel staat in dit verband: ‘laat uw rechterhand niet weten wat uw linker doet’. Dat wil o.m. zeggen: als je anderen wilt helpen dan doe je dat ook als je geen fiscaal voordeel kunt vangen. Laat je in je hulpgedrag niet leiden door fiscale motieven.
5. Dat wordt nog belangrijker als we de verantwoordelijkheid van de diaconale gemeente benadrukken. Dat wil immers zeggen dat niet alle diaconale activiteiten door de diakenen uitgevoerd moeten worden maar dat de gemeente zelf actief wordt in dienstbetoon naar binnen en naar buiten. De gemeente behoort zelf diaconaal te handelen. En de diaconie is er niet voor om dan nog als ’fiscale witwasser’ te fungeren.
6. Overigens is er niets tegen de aftrekbaarheid van giften. In veel gevallen kan die aftrekbaarheid ook best worden gerealiseerd via een andere weg. En in bepaalde gevallen kan de diaconie zelfs een apart rekeningnummer openen voor een nood die bij de hele gemeente bekend is. Zo is er een diaconie die een rekeningnummer heeft geopend voor een gemeentelid die een heel dure therapie moet volgen.
7. Ook biedt de fiscus de mogelijkheid om de financiële steun die ouders bieden voor levensonderhoud van hun kinderen af te trekken van het inkomen (binnen zekere grenzen). Ook dan is het dus niet nodig om de ’fiscale omweg’ via de diaconie te maken

Kortom: het lijkt me niet de goede weg als de diaconie giften van gemeenteleden ‘in opdracht’ en persoonsgericht door moet sluizen alleen vanwege het incasseren van fiscaal voordeel.

Reactie van de diaconie:
Naar aanleiding van onder andere bovenstaand antwoord hebben wij op dit punt beleid gevormd. Belangrijkste aspecten van dit beleid :

• De diaconie draagt verantwoordelijkheid voor hun beleid inzake ondersteuning aan gemeenteleden en diverse hulporganisaties.
• De diaconie leent zich er niet voor fiscale voordelen op te laten strijken
• Christenen moeten ook kunnen geven direct uit het hart, zonder meteen te denken aan fiscale voordelen.
• Gemeenteleden kunnen eveneens zelf diaconaal bezig zijn zonder tussenkomst van de diaconie

(Deze tekst is ook verschenen in Dienst #6 2002)