Heeft de kerk de armen verdrongen?!

v&a 103 van de H.C. leert ons dat God van ons vraagt (gebiedt) om in elke eredienst waarin we samen komen, het barmhartig omzien naar de armen een plek te geven! En hoewel het in stand houden van de eredienst ook onderdeel van het 4e gebod is, wordt het niet beschreven als onderdeel van het samenkomen als gemeente op de zondag!
Spiegel dit eens aan de collectepraktijk in je eigen gemeente?
Suggesties
Een aantal suggesties om de collecte meer tot zijn recht te laten komen:
  • In het kerkblad wordt regelmatig aandacht besteed aan wat de collecte is.
  • Tijdens de dienst wordt deze boodschap nog eens kort toegelicht. Neem de tijd om uit te leggen dat collecte te maken heeft met liefde, dankbaarheid en met afhankelijkheid van God.
  • Vóór en tijdens de dienst wordt de bestemming van de collecte toegelicht. Hoe concreter de informatie hoe dichter het bij de mensen komt. 
  • Vóór het dankgebed wordt de collecte toegelicht. Dit voorkomt dat er niet geluisterd wordt en de boodschap/bestemming verdwijnt in het geroezemoes en gerinkel, omdat mensen al bezig zijn hun geld, munt of bonnetje te pakken, of nog bezig zijn het gebed te verwerken.
  • De commissie voor wie het geld is haalt zelf het geld op, maar legt het wel voor de diaconie neer, bijv. op liturgietafel, centraal in de kerk. Dus de collecte is namens de diaconie, waardoor het niet een particulier initiatief wordt.
  • Er wordt gedankt voor de gaven en Gods zegen wordt gevraagd over de besteding ervan.
  • De diaconie stort het  bedrag op de ‘rekening’ van commissie of penningmeester.
De eerste collecte is voor de kerk, de tweede voor het orgelfonds of het restauratiefonds of voor rente&aflossing, of voor het jeugdwerk of... Soms is de collecte nog voor de diaconie.
Herkenbaar? Is de christelijke barmhartigheid aan de armen bij u in de gemeente ook naar het tweede (of derde) plan verdrongen?! In elke (gereformeerde) eredienst hoort concreet plaats te zijn voor het bewijzen van onze zorg aan de armen aldus zondag 38.

Diaken, collectant of pleitbezorger voor de armen?
De diaken en de collecte zijn sterk aan elkaar verbonden. Zo sterk zelfs dat bij velen het beeld leeft dat de diaken de man is die zondags het geld komt ophalen (om het in een later stadium weer uit te delen). Maar daarmee doe je de diaken geen recht en ook de collecte niet!

Collecte
De collecte zelf is het inzamelen van de geldelijke gaven. We hebben gezien dat elke eredienst een diaconale inzameling behoort te hebben. Daarnaast kan er voor andere collectedoelen worden ingezameld. Voor deze niet direct diaconale doelen kan de diaconie betrokken gemeenteleden inschakelen. Voor zending kan de commissie Z&H worden gevraagd, voor evangelisatie de werkgroep evangelisatie e.d.

Diaconale doelen op collecterooster
Het mooist zou zijn wanneer alle collecten bestemd zijn voor diaconale doelen. Op die manier komt de collecte echt tot z’n recht en heeft de diaconie de mogelijk om ruimhartig uit te delen. De nood in de wereld (dichtbij en verder af) is groot. De diaconie zal dan ook moeiteloos een bestemming kunnen vinden voor de ingezamelde gaven.

 Moderne vormen inzameling
Een doel krijgt meer aandacht wanneer er op een onverwachte manier op wordt geattendeerd. Dit kan door een mondelinge toelichting, door een geluidsopname of door beeldmateriaal via een beamer.

Zichtbaar maken van benodigde gaven (welke taken zijn vacant?)
Het zou mooi zijn wanneer aan de inzameling ook de gaven tijd of deskundigheid wordt gekoppeld. Creëer een moment waarop diaconale taken bekend worden gemaakt, zodat gemeenteleden zich kunnen aanmelden om hierin een rol te spelen. Eventueel via een diaconaal bord in de hal. Uiteraard dient zorgvuldig omgegaan te worden met privacy van ontvangers van hulp, dit is echter iets anders dan openheid krampachtig vermijden.

Waarom horen er geen algemene (kerkelijke) collecten in de eredienst, maar enkel collecten voor diaconie, evangelisatie en zending?
Als gemeente kom je bij elkaar en benadruk je in de collecte de dankbaarheid voor de ontvangen Genade, Genade om niets. In de collecte mag dan ook als gemeente (collectief) worden weggegeven van wat om niets is ontvangen. Hierover is veel onenigheid, want geven aan de kerk is toch ook weggeven? Als individu is dit misschien het geval, maar het individu is onderdeel van de gemeente. Het gebouw en het orgel zijn van de gemeente. Dus geven aan de kerk is eigenlijk geven aan jezelf. De kans bestaat dat de verwarring hierover verband houdt met de toegenomen individualisering als onderstroom in onze samenleving. Wees daarop alert en vorm één lichaam. Zodat je kan uitdelen aan hen die nood kennen.

Een praktijkvoorbeeld
Een diaconie schrijft:
Tav de collecte, hebben we meer aandacht voor de volgende punten:
  • vooraf informeren van de gemeente in het kerkblad. Niet alleen het doel wordt vermeld, maar ook een korte omschrijving wat het doel inhoudt.
  • tijdens het gebed voor de collecte concreet voor het doel bidden
  • informatie op de beamer, ppt van de organisatie of een zelfgemaakte
  • er wordt uitsluitend voor diaconale doelen gecollecteerd
De plek van de collecte is niet zo sterk veranderd, maar er is veel meer aandacht voor het doel. Het  zijn ook doelen die naar onze mening beter passen bij een christelijk kerk, namelijk omzien naar je naaste in nood.
 

 Lees de preek van Tim Keller 'Geven doet pijn' [luister naar de hele preek (mp3)]

Lees hierover:

De plek van de collecte in de eredienst
Morgen is het weer zover. Morgen is het zondag en dan gaan we weer collecteren. Morgen lopen we weer met onze collectezakken...
Gesprek over Geldbesteding
Met de gemeente in gesprek over financiën & budgetteren in het kader van 'voorkomen is beter dan genezen'

Naar downloads:

Gavendienst van de gemeente (handreiking)
Bovendien moeten zij de gaven inzamelen, beheren en in Christus’ naam uitdelen” Een handreiking over de ‘gavendienst’ van...
Helpen collecteren
Zondag ga je de diakenen helpen met collecteren. Wat denk je nu?
Notitie Collecte in de eredienst
Zingen tijdens de collecte, kan dat? Praten tijdens de collecte, is dat gepast? Deze en andere vragen worden in deze notitie...
Waar alles spreekt van Hem ... ook de collecte
Hoe kunnen we de collecte een volwaardige plaats in de eredienst geven?
de plek van de collecte in de eredienst
Hoe komt het toch dat de collecte soms een praatpauze tijdens de kerkdienst lijkt en dat het voor kerkgangers geen verschil...
Handreiking Gesprek over Geldbesteding
Dit document geeft handreikingen voor het houden van een bijeenkomst over geldbesteding / financiële zorgen. Het kan gebruikt...
Diaconale avond over geldbesteding met de jeugd
Een korte handreiking om met de jeugd na te denken en te praten over ons omgaan met geld.
Steunontvangende organisaties voor het voetlicht (2010)
In dit artikel worden de gemeenteleden geinformeerd over de diverse steunontvangende organisaties waarvoor zondags gecollecteerd...