Meer dan een sprintende diaken

Diaconaat in de eredienst gaat over veel meer dan de collecterende diaken. De bron voor het diaconaat ligt in het evangelie dat mensen verandert. Het evangelie zet aan tot het daadwerkelijk liefhebben van onze naaste. Diaconaal bewustzijn begint daarom in de eredienst. De prediking waarin het evangelie wordt verkondigd, zet aan tot liefdedienst. Ook het avondmaal, waar de afhankelijkheid van God ten diepste wordt ervaren en beleden, zet aan tot dienst aan de naaste. Niet in de minste plaats omdat de Here Jezus zelf de voeten van zijn discipelen waste vlak voor de instelling van het avondmaal. Daarom is het van groot belang dat diaconaat en eredienst dicht bij elkaar blijven.

Zondag 38

Wat gebiedt God in het vierde gebod?

Ten eerste dat gezorgd wordt voor het in stand houden van de dienst des Woords en van de scholen, en dat ik vooral op de sabbat, dat is op de rustdag, trouw tot Gods gemeente zal komen om Gods Woord te horen, de sacramenten te gebruiken, God de Here publiek aan te roepen en de armen christelijke barmhartigheid te bewijzen.

Lees hier meer over de collecte.

Houdt eredienst en wereld verbonden

Er zijn twee valkuilen voor het diaconaat van de kerk. Diaconaat dat zich blijft richten op de eigen geloofsviering, verliest het contact met de wereld en ‘sacraliseert‘. Dat is een diaconie die de weg naar de naaste buiten de kerk niet meer weet te vinden. Diaconaat dat zich te veel richt op de noden van de wereld, verliest het contact met de kerk en ‘seculariseert‘. Het diaconaat gaat dan zweven, zeker als van de diaconale werkers niet meer wordt gevraagd dat ze zich door een bijbel geloof laten inspireren.

Diaconaat en eredienst horen bij elkaar. De ze relatie werkt naar twee kanten. Diaconale activiteit houdt de eredienst scherp om dicht bij de nood van de mensen te blijven. De eredienst houdt diaconaat scherp om het perspectief van de eeuwigheid levend te houden en niet op te gaan in het geluk of de zorgen van alledag.

We moeten er werk van maken om beide aspecten dicht bij elkaar te houden. Hieronder worden daartoe een aantal praktische handreikingen gedaan. Laat je er door inspireren.

Is bij u het bewijs van christelijke barmhartigheid voor de armen dat bij elke eredienst hoort misschien ook verdrongen door het orgelfonds, de kerk, rente en aflossing en al die andere collectes?!

Diaconaat in de eredienst

Om de rol van de diaken in de eredienst te ontdekken kan veel inspiratie uit de historie van de kerk worden geput. Als voornaamste bron geldt uiteraard de Bijbel. Ook is een bezinning op de huidige ontwikkelingen van belang om de rol en de mogelijkheden van de diaconie te ontdekken.

Hieronder volgt een opsomming van mogelijkheden voor verschillende momenten in de dienst:

BinnenkomstHierbij valt te denken aan vervoer helpen organiseren, verwelkomen en stimuleren onderling contact, kerktelefoon, opnamen, etc.
BijbellezingDit kan door de diaken worden gedaan (of ander gemeentelid)
PrekenDe diaconie kan diaconale thema’s en voorbeelden aandragen.
Aankondiging CollecteAandacht vragen voor collecte (doel) en stimulering van de diaconale inzet door de gemeente.
Voorbede/DankgebedAandragen voorbede punten (eventueel ook uitspreken)
CollecteInzamelen van gaven, evt. visueel ondersteunen van het doel.
Maar ook het zichtbaar maken van benodigde gaven (welke taken zijn vacant?)
Diaconale doelen op collecterooster, moderne vormen inzameling
AvondmaalUitdelen en aanvullen van brood en wijn en natuurlijk de avondmaal-collecte
DoopZorgdragen voor opname in de gemeenschap
Na afloop
Stimuleren van ontmoeting in de gemeenschap, opnamen verspreiden
BelijdenisdienstJongeren diaconaal inzetten

Deze opsomming staat nog ver af van de huidige praktijk in veel gemeenten. Dit vraagt om zorgvuldige doordenking en communicatie met de gemeente. De diaconie kan hierin het voortouw nemen en kan dit eventueel goed doen in samenwerking met de liturgiecommissie of commissie eredienst.